Projekty

Ten unikatowy zbiór komentarzy i opinii to efekt dwóch lat pracy Instytutu Rozwoju Spraw Społecznych. IRSS zorganizował przez ten czas sześć konferencji i zrealizował ponad dwadzieścia rozmów (cykl #Rozmowy o prezydencji, dostępny na YouTube) poświęconych priorytetom polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej w zakresie zdrowia. Dzięki temu, że w firmowanych przez IRSS wydarzeniach i nagraniach brali udział najwybitniejsi eksperci w zakresie różnych dziedzin medycyny i ochrony zdrowia, a także decydenci i przedstawiciele organizacji społecznych, „Polska prezydencja w Radzie Unii Europejskiej w 2025 roku. Biała Księga. Rekomendacje ekspertów w obszarze ochrony zdrowia” to kompendium wiedzy o tym, czym jest prezydencja w Radzie UE i jakie problemy z zakresu ochrony zdrowia i opieki zdrowotnej są kluczowe dla Unii Europejskiej w pierwszym półroczu 2025 roku i później, oraz jaką rolę w ich rozwiązywaniu może odegrać Polska.

Osoby wymienione jako autorzy Białej Księgi brały udział w organizowanych przez IRSS dyskusjach poświęconych tematyce zdrowotnej w czasie polskiej prezydencji na długo przed ogłoszeniem jej priorytetów w zakresie zdrowia. Jednak ich diagnozy, poparte ekspercką wiedzą i wieloletnim doświadczeniem, znalazły swoje odzwierciedlenie w oficjalnych priorytetach, jak również stanowią cenny materiał do rozważań, na jakie kwestie związane ze zdrowiem w UE Polska powinna zwrócić uwagę niezależnie od hasłowo sformułowanych priorytetów. I wreszcie, to gotowa podpowiedź dla naszych następców, którzy inaczej określą swoje priorytety, ale w dużej mierze będą musieli kontynuować zaproponowane i wdrożone przez Polskę rozwiązania.

W pierwszej części Białej Księgi o znaczeniu bezpieczeństwa jako filaru polskiej prezydencji pisze Lech Wałęsa, były prezydent RP i legendarny przywódca „Solidarności”. Temu, jak doświadczenie prezydencji z 2011 r. przygotowało nas do ponownego jej sprawowania w roku 2025, swoje słowo wstępne poświęcił prof. Bolesław Samoliński, kierownik Katedry Zdrowia Publicznego i Środowiskowego oraz Zakładu Profilaktyki Zagrożeń Środowiskowych Alergologii i Immunologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego oraz przewodniczący Podzespołu ds. priorytetów w obszarze zdrowia polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej 2011. To również on, wraz z prezes IRSS Małgorzatą Bogusz i ekspertem IRSS dr. Łukaszem Przybyszem, odpowiadał za redakcję naukową Białej Księgi. W dalszej części Białej Księgi możemy zapoznać się perspektywą trzech instytucji na priorytety polskiej prezydencji: piszą o tym Magdalena Sobkowiak-Czarnecka, podsekretarz stanu w Pionie ds. Unii Europejskiej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Katarzyna Kacperczyk, podsekretarz stanu w ministerstwie zdrowia, oraz prof. Piotr Czauderna, przewodniczący Rady ds. Ochrony Zdrowia w ramach Narodowej Rady Rozwoju przy Prezydencie RP.

Bardzo ważna jest ostatnia część Białej Księgi, która stanowi podsumowanie debat eksperckich, które od 2023 roku odbywały się pod szyldem Instytutu Rozwoju Spraw Społecznych. Dzięki niej możemy poznać problemy, z jakimi mierzą się poszczególne dziedziny medycyny na poziomie polskim i europejskim, ale też polskie  „produkty eksportowe”: rozwiązania, terapie i technologie „made in Poland”, które pozytywnie wyróżniają nas w UE i mogą wyznaczać kierunek działania dla innych krajów członkowskich. W czasie, gdy oficjalnych priorytetów prezydencji jeszcze nie znaliśmy, swoje propozycje z obszaru własnych specjalizacji zgłosili na konferencji IRSS w styczniu 2024 r. eksperci. Dla przykładu, priorytety w obszarze onkologii opisali w swoich wystąpieniach prof. Tadeusz Pieńkowski, prezes Polskiego Towarzystwa Badań nad Rakiem Piersi oraz kierownik Kliniki Onkologii i Chorób Piersi, i dr. Janusz Meder, prezes zarządu Głównego Polskiej Unii Onkologii oraz kierownik Oddziału Zachowawczego Kliniki Nowotworów Układu Chłonnego w Narodowym Instytucie Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie
– Państwowym Instytucie Badawczym. Propozycje dla reumatologii sformułowała konsultantka krajowa w tej dziedzinie – prof. Brygida Kwiatkowska. Z kolei pomysły priorytetów neurologicznych wyszły od prof. Konrada Rejdaka, kierownika Katedry i Kliniki Neurologii Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, oraz prof. Anny Kostery-Pruszczyk, przewodniczącej Rady ds. chorób rzadkich przy ministrze zdrowia i kierowniczki Kliniki Neurologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. W dyskusji głos zabrali także decydenci, np. o priorytetach w zdrowiu kobiet mówiła ministra do spraw równości Katarzyna Kotula, a także przedstawiciele środowiska pacjentów, jak Stanisław Maćkowiak, prezes Federacji Pacjentów Polskich i Krajowego Forum na rzecz Terapii Chorób Rzadkich ORPHAN, który mówił o sprawach zasługujących na priorytetowe traktowanie właśnie w dziedzinie chorób rzadkich.

Największym z trzech paneli poświęconych priorytetom zdrowotnym naszej prezydencji był ten o profilaktyce i zdrowiu publicznym, co widać także w imponującym spisie autorów Białej Księgi. O znaczeniu proflaktyki w naukach medycznych napisał dla nas rektor WUM, prof. Rafał Krenke, swoją perspektywę przedstawili też wiceministrowie zdrowia Wojciech Konieczny i Katarzyna Kacperczyk. Prof. Bolesław Samoliński jest autorem ciekawej analizy dotyczącej tego, jak doświadczenia poprzedniej polskiej prezydencji w 2011 r. wpłynęły na kształtowanie programów zdrowia publicznego. Główny Inspektor Sanitarny dr Paweł Grzesiowski przybliża w swoim artykule rolę służb publicznych w sytuacji pandemii i wojny. Najważniejsze osiągnięcia, ale też największe wyzwania z zakresu profilaktyki w swoich dziedzinach medycyny opisały dla nas wybitne ekspertki i eksperci: m.in. prof. Małgorzata Myśliwiec, prof. Maciej Banach, prof. Janina Stępińska, prof.  Iwona Paradowska-Stankiewicz czy prof. Jacek Jassem.

W Białej Księdze nie brakuje też głosów organizacji pracodawców – o znaczeniu profilaktyki zdrowotnej z perspektywy biznesu pisze dla nas Aleksandra Sienkiewicz kierująca Forum Zdrowia w Związku Przedsiębiorców i Pracodawców, Sibilia Quilicia z EFPIA opisuje ją jako “filar bezpieczeństwa zdrowotnego, stabilności gospodarczej i odporności w Unii Europejskiej”, a swoje rekomendacje w tym obszarze na przyszłość przedstawił Kacper Olejniczak z Konfederacji Lewiatan.

Publikacja Białej Księgi to bezcenne kompendium wiedzy o współczesnych problemach medycyny i opieki zdrowotnej w Unii Europejskiej oraz ukoronowanie działań edukacyjnych w zakresie priorytetów zdrowotnych polskiej prezydencji w Radzie UE.

Opracowanie „Polska prezydencja w Radzie Unii Europejskiej w 2025 roku. Biała Księga. Rekomendacje ekspertów w obszarze ochrony zdrowia” jest dostępne pod linkiem:

https://irss.org.pl/wp-content/uploads/Biala_Ksiega_IRSS.pdf