Aktualności

23 marca 2026 r. w Instytucie – “Pomnik- Centrum Zdrowia Dziecka” Instytut Rozwoju Spraw Społecznych zorganizował okrągły stół pt. “Ekonomia zdrowia publicznego. Jak zatrzymać spiralę otyłości i cukrzycy w Polsce?”

Do dyskusji zaprosiliśmy wybitnych ekspertów, lekarzy, przedstawicieli strony społecznej.

Spotkanie otworzyła dr n. med. Beata Jasińska, MBA, prezes Instytutu Rozwoju Spraw Społecznych, która w swoim wystąpieniu odniosła się do nowego badania opublikowanego przez IRSS, w którym jedną z rekomendacji jest zwiększanie roli profilaktyki i wczesnej diagnostyki w strukturze systemu oraz dostosowywanie modelu opieki do zmian demograficznych i chorób, z którymi się mierzymy, a zachorowalność na nie wzrasta.

Raport z badania można przeczytać tutaj. 

Wykład otwierający wygłosił prof. Bolesław Samoliński, który zwrócił uwagę, że ponad 56% społeczeństwa w Polsce choruje na otyłość, a ponad 10% na cukrzycę. Mają wpływ na to m. in. zła dieta, brak edukacji i złe nawyki żywieniowe. To sprowadza nas do wniosku, że choroby metaboliczne to jedno z większych wyzwań zdrowia publicznego.

Prof. Lucyna Ostrowska, była prezes Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości wyliczała najpoważniejsze przeszkody systemowe na drodze do skutecznego leczenia otyłości w Polsce:

“Nie ma stworzonej ścieżki pacjenta, nie ma leków refundowanych, brakuje ośrodków specjalistycznych. Pacjent musi być świadomy, jak może o siebie dbać i jakich świadczeń może się domagać w walce z chorobą otyłościową.”

Zdrowy styl życia: dieta, aktywność, fizyczna, woda

Uczestnicy okrągłego stołu byli zgodni. Powinnyśmy kłaść nacisk na profilaktykę. Szczególnie u dzieci i to już od najmłodszych lat. Jest to o tyle trudne, że agresywny marketing towarzyszy niezdrowym produktom – podkreślał dr Zbigniew Kułaga z CZD.

Wtórowała mu Katarzyna Skrętowska dyrektor Zespołu Zdrowia z Biura Rzecznika Praw Dziecka. Dzieci powinny być chronione przed nachalną reklamą i łatwą dostępnością napojów słodzonych z dużą ilością cukru. W Konstytucji RP istnieje zapis, że: “władze publiczne mają obowiązek zapewnić szczególną opiekę zdrowotną dzieciom”. Mówiła o tym Katarzyna Skrętowska, dyrektor Zespołu Zdrowia, z biura Rzecznika Praw Dziecka.
Dlatego tak ważne jest tworzenie zdrowych nawyków: picie wody,  zdrowe odżywianie, unikanie żywności przetworzonej i nadmiaru węglowodanów towarzyszących słodyczom.  Nie możemy zapominać o aktywności fizycznej. To nie musi być od razu siłownia, wystarczy godzinny spacer. Zwracała na to w swej wypowiedzi uwagę prof. Agnieszka Różdżyńska-Świątkowska z Instytutu “Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka”.

Debatujący podczas okrągłego stołu eksperci podkreślali wagę edukacji zdrowotna młodego pokolenia. Nie tylko w zakresie diety czy kształtowania zdrowych nawyków, ale także dbania o psychikę dzieci i młodzieży, która jest kluczem do właściwych wyborów.  Mówiła o tym dr Aleksandra Lewandowska, konsultant krajowa ds. psychiatrii dzieci i młodzieży a także Dominik Kuc z Fundacji GrowSPACE. Młodzi ludzie powinni rozumieć, że właściwa dieta i ruch ma również wpływ na ich dobrostan we wszystkich dziedzinach. Zdrowa dieta może się przyczynić do zapobiegania chorobom nowotworowym, chorobom jamy ustnej, wątroby i nerek.

Ciekawą perspektywę przedstawiła Natalia Rokita, prezes Fundacji Polskiedzieci.org Przekonywała, że szkoła powinna być środowiskiem, które wychowuje dzieci do zdrowych nawyków, jak chociażby tego że lepiej pić wodę, a nie słodkie napoje ze szkolnych sklepików. Akcje, które mogą wymyślać nauczyciele, rodzice, a nawet pielęgniarki szkolne mogą pomóc dzieciom w codziennym i zdrowym funkcjonowaniu, a przy tym zapobiegać otyłości.

Działania systemowe i presja społeczna

Prof. Robert Gwiazdowski z Uczelni Łazarskiego pytany o rolę państwa w kształtowaniu polityki zdrowotnej zwrócił uwagę na kwestie fiskalne. Trudno zrozumieć dlaczego napoje słodzone (z dodatkiem 20% soków) są opodatkowane stawką preferencyjną podczas, gdy zwykła woda butelkowana ma podatek VAT 23%.

Naszym wspólnym zadaniem powinno być kształtowanie kultury zdrowia, a nie kultury otyłości. Musimy wywierać presję społeczną na rządzących i działać wspólnie. Tylko wtedy będziemy mogli osiągać efekty. Mówiła o tym Irena Rej, prezes Izby Gospodarczej “Farmacja Polska”. Łączmy różne środowiska: rodziców i szkołę, przedstawicieli strony społecznej, organizacji pozarządowych. Podkreślajmy, że tylko dzięki współpracy międzyresortowej wspólnie możemy zmienić podejście do polityki zdrowotnej państwa. Na zdrowie każdego z nas wpływ ma całe otoczenie. Edukacja od najmłodszych lat mogłaby pomóc w kształtowaniu zdrowych nawyków i zatrzymaniu epidemii otyłości i cukrzycy.

W okrągłym stole: “Ekonomia zdrowia publicznego. Jak zatrzymać spiralę otyłości i cukrzycy w Polsce” wzięli udział przedstawiciele Rady Naukowej Instytutu Rozwoju Spraw Społecznych: prof. Bolesław Samoliński, prof. Maciej Banach, dr Aleksandra Lewandowska, prof. Małgorzata Myśliwiec, prof. Teresa Jackowska, dr n. med. Marek Migdał. Konferencję patronatem honorowym objął Dyrektor Instytutu „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka” dr n. med. Marek Migdał.

Okrągły Stół: Ekonomia zdrowia publicznego. Jak zatrzymać spiralę otyłości i cukrzycy w Polsce? podsumujemy w formie raportu, który będzie zawierał stanowiska osób, które wzięły w nim udział.