Projekty

W poniedziałek 23 czerwca br., w Narodowym Instytucie Zdrowia Publicznego PZH odbył się okrągły stół poświęcony tematowi profilaktyki skojarzonej jako odpowiedzi na współczesne wyzwania związane z HIV/AIDS w Polsce, który zorganizował Instytut Rozwoju Spraw Społecznych.

Celem spotkania była rozmowa nt. wypracowywania konkretnych działań z zakresu profilaktyki skojarzonej HIV/AIDS. Podczas dyskusji mówiliśmy o systemowych lukach i barierach psychologicznych, które nie pozwalają w Polsce skutecznie opiekować się osobami żyjącymi z wirusem HIV. Rozmawialiśmy o programach profilaktycznych, które stosowane są w różnych środowiskach – wśród młodzieży, osób LGBT+ czy migrantów.

Prezes Instytutu Rozwoju Spraw Społecznych Jakub Gołąb podkreślał, że:

W obliczu rosnącej liczby nowych zakażeń wirusem HIV, zarówno w Polsce, jak i na świecie, potrzeba prowadzenia skutecznych działań profilaktycznych staje się bardzo pilna. Potrzebujemy konkretnych działań dla pacjentów i skoordynowanej współpracy.

Dyrektor Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH dr Bernard Waśko wyrażał nadzieję, że okrągły stół będzie początkiem procesu wdrażania dobrych rozwiązań dla pacjenta. Mówił:

W zdrowiu publicznym wyzwaniem są nie tylko choroby, zwłaszcza choroby cywilizacyjne, o których profilaktyce mówimy dużo. Wyzwaniem jest to, co się na świecie dzieje – klimat, katastrofy czy wojna. Te zmiany powodują duże migracje ludzi, a te migracje wpływają na zachowanie różnych chorób. Na takie wyzwania musimy znaleźć odpowiedź.

Prof. Miłosz Parczewski, konsultant krajowy w dziedzinie chorób zakaźnych podkreślał, że pacjenci powinni mieć dostęp do profilaktyki HIV. Musimy też rozwijać programy prozdrowotne. Prof. Parczewski mówił, że w 2023 roku ok. 2,2 mln osób żyło z HIV w europejskim regionie WHO, a tylko u 110 tys. osób zostało wykryte zakażenie. Dodał, że Polska pozostaje krajem , w którym mamy ok. 20% osób niezdiagnozowanych w kierunku HIV.

Podczas panelu eksperckiego rozmawialiśmy o tym, jak trudne jest życie z wirusem HIV. To choroba, która wciąż wiąże się z wykluczeniem, stygmatyzacją i strachem. Pacjentowi bardzo trudno jest pójść do lekarza i powiedzieć: „dzień dobry, mam dwójkę dzieci i mam HIV.” Pacjent nie ma wsparcia. Z problemem zostaje sam – mówiła Magdalena Ankiersztejn-Bartczak, Prezeska Zarządu Fundacji Edukacji Społecznej.

Dr Barbara Daniluk-Kula, Zastępczyni Dyrektora Krajowego Centrum ds. AIDS zwracała uwagę na to, jak ważna w działaniach powinna być edukacja:

To nie jest tak, że jeden resort odpowiada za edukację. Musimy działać wspólnie, jako partnerzy. Mamy bardzo dużo informacji do przekazania, ale musimy je właściwie zaadresować. Edukacja powinna także docierać do lekarzy, którzy powinni zlecać testy.

Z dr Kulą zgodził się prof. Andrzej Fal, Prezes Polskiego Towarzystwa Zdrowia Publicznego, który podkreślił, że „kampanie edukacyjne są prowadzone, tylko one są mało widoczne”.

W Polsce nie wypełniamy niczego oprócz trzeciorzędowej profilaktyki. Po prostu nie zostaliśmy wyedukowani i nie mamy świadomości tego, co rzeczywiście nam może uratować zdrowie. Profilaktyka jest ważniejsza od leczenia. –  mówił podczas panelu prof. Fal.

Prof. Monika Bociąga-Jasik, Prezeska Polskiego Towarzystwa Naukowego AIDS przedstawiła perspektywę lekarską:

Większość pacjentów, którzy są zdiagnozowani jest bardzo zainteresowana rozpoczęciem terapii antyretrowirusowej. Decyzję o szybkim włączeniu terapii podejmują bardzo chętnie. Bardziej istotne są dla mnie osoby, które mają świadomość tego, że powinny zrobić test w kierunku zakażenia HIV a tego nie wykonują.

Nie poradzimy sobie z wirusem bez profilaktyki i edukacji

Eksperci zwracali uwagę, że potrzeba nam edukacji o chorobie oraz kampanii informacyjnych, akcji społecznych. Musimy pracować nad świadomością społeczną. Trzeba przełamywać stereotypy i zmieniać podejście do osób chorych na HIV. W polityce zdrowotnej chodzi nie tylko o testowanie, ale w większej mierze o ochronę społeczeństwa przed zakażeniem. Działajmy w stronę zwiększenia bezpieczeństwa zdrowotnego Polek i Polaków.

Wśród rekomendacji eksperci mówili o konieczności wprowadzenia zmian w ustawie o chorobach zakaźnych. Nie możemy zapomnieć także o poprawie jakości danych, które docelowo powinny mówić nam ile osób choruje i czy korzysta z dostępnych terapii.

8 lipca br. Parlamentarny Zespół ds. Zapobiegania Zakażeniom HIV i Zwalczania Aids będzie obradował nad konkretnymi działaniami i zmianami, które można wprowadzić, aby opieka nad osobami chorującymi na HIV/AIDS była lepsza i odpowiadała na potrzeby pacjentów.

W panelu, który prowadziła Karolina Wasielewska z Instytutu Rozwoju Spraw Społecznych wzięli udział:

• Miłosz Parczewski – konsultant krajowy w dziedzinie chorób zakaźnych
• Magdalena Ankiersztejn-Bartczak – prezeska Zarządu Fundacji Edukacji Społecznej
• dr Anna Baumann-Popczyk – dyrektorka Departamentu Zapobiegania i Kontroli Chorób Zakaźnych Głównego Inspektoratu Sanitarnego
• Anna Aryabinska – Help Now Poland
• Monika Bociąga-Jasik – Prezeska Polskiego Towarzystwa Naukowego AIDS
• dr Barbara Daniluk-Kula – Zastępczyni Dyrektora Krajowego Centrum ds. AIDS
• Rostysław Dzundza
• Andrzej Fal – Prezes Polskiego Towarzystwa Zdrowia Publicznego
• dr Jakub Gierczyński, MBA – Rada Ekspertów przy Rzeczniku Praw Pacjenta, European Health Network
• Anita Kucharska-Dziedzic – Przewodnicząca Parlamentarnego Zespołu ds. Zapobiegania Zakażeniom HIV i Zwalczania AIDS, Posłanka na Sejm RP
• dr Marta Niedźwiedzka-Stadnik – NIZP-PZH
• dr Bartosz Szetela – specjalista w dziedzinie chorób zakaźnych z Klinki Chorób Zakaźnych, Chorób Wątroby i Nabytych Niedoborów Odpornościowych Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu
• Iwona Wawer – Krajowe Centrum ds. AIDS

Dziękujemy za dobrą dyskusję. Dziękujemy NIZP-PZH za współpracę.

Wkrótce zostanie przygotowany raport, zawierający wnioski i rekomendacje z dyskusji.